Over de ziekte van Alzheimer

De ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende oorzaak van dementie (progressief geheugenverlies en andere cognitieve en gedragsmatige domeinen die ernstig genoeg zijn om het functioneren in het dagelijkse leven te beïnvloeden). Symptomen die kenmerkend zijn voor de ziekte van Alzheimer, zoals geheugenverlies, stemmingswisselingen, communicatieproblemen en moeilijkheden voor zichzelf te zorgen, zijn gemakkelijk te herkennen. Het EARLY-onderzoek is op zoek naar mensen in de leeftijd van 60–85 met een normale denk- en geheugencapaciteit, maar die mogelijk risico lopen om dementie door de ziekte van Alzheimer te ontwikkelen.

De technologische vooruitgang heeft het voor onderzoekers mogelijk gemaakt om bèta-amyloïd in de levende hersenen te meten. Bèta-amyloïd is een eiwit dat afzettingen kan vormen die we amyloïde plaques noemen. Uit bewijs blijkt dat de vorming van amyloïde plaques de vroegst identificeerbare verandering is die in de hersenen kan worden vastgesteld voorafgaand aan de ontwikkeling van symptomen van de ziekte van Alzheimer. Amyloïde plaques kunnen al 10–15 jaar voorafgaand aan naar buiten toe waarneembare symptomen van de ziekte van Alzheimer worden vastgesteld. Zie de pagina Over amyloïde plaques op deze website voor meer informatie over het verband tussen amyloïde plaques en de symptomen van de ziekte van Alzheimer.

Over het EARLY-onderzoek

Bij het EARLY-onderzoek worden de risico's onderzocht die gepaard gaan met de afzetting van amyloïde plaques in de hersenen en wordt gebruik gemaakt van de meest geavanceerde technologie om bèta-amyloïde in de hersenen te meten. Het stoppen of afremmen van de vorming van amyloïde plaques in de hersenen kan het geheugenverlies dat gepaard gaat met de ziekte van Alzheimer vertragen. Het kan ook helpen bij het onder controle houden van andere veranderingen in de hersencellen die aan de ziekte bijdragen. Het doel van het EARLY-onderzoek is het evalueren van de veiligheid en werkzaamheid van een bepaald onderzoeksgeneesmiddel bij mensen met een verhoogd risico op de ontwikkeling van dementie door de ziekte van Alzheimer.

Momenteel is de ziekte van Alzheimer niet te genezen en er zijn geen behandelingen waarvan is aangetoond dat ze het vroegtijdige geheugenverlies vertragen dat met de ziekte van Alzheimer gepaard gaat. Het is belangrijk dat we onderzoek verrichten naar geheugenverlies dat gepaard gaat met de ziekte van Alzheimer. We hopen dat u overweegt om deel te nemen!

U komt mogelijk in aanmerking voor deelname aan het EARLY-onderzoek als u:

  • In de leeftijd van 60 tot 85 jaar bent
    • Als u in de leeftijd van 60 tot 64 jaar bent, dient u een ouder of broer/zus met de ziekte van Alzheimer te hebben, en/of 
    • Verteld bent dat u risico loopt op de ontwikkeling van de ziekte van Alzheimer (dat u het APOE ε4-gen of een aangetoonde afzetting van amyloïde in uw hersenen hebt).
  • Een normale geheugen- en denkcapaciteit hebt.
    • Zelfs als u vermoedt dat er subtiele veranderingen in uw geheugencapaciteit zijn, kunt u mogelijk toch deelnemen. De onderzoeksarts en het onderzoeksteam zullen samen met u nagaan of dit onderzoek geschikt voor u is.
  • Een vriend, familielid of partner hebt om mee te gaan naar bepaalde onderzoeksbezoeken

Als u aan het EARLY-onderzoek deelneemt, zal uw onderzoeksarts u vertellen of u een afzetting van amyloïde plaques in uw hersenen hebt. Een afzetting van amyloïde plaques wordt in verband gebracht met een verhoogd risico op de ontwikkeling van de symptomen van de ziekte van Alzheimer, maar dit betekent niet dat zich de komende weken, maanden of zelfs jaren symptomen van de ziekte van Alzheimer zullen ontwikkelen. Als u uw amyloïdstatus niet wilt weten, kunt u niet aan het EARLY-onderzoek deelnemen.

Tijdens uw deelname aan het EARLY-onderzoek

Het EARLY-onderzoek bestaat uit drie delen, die verdeeld over 5 jaar plaatsvinden.

Screeningperiode (eerste 3 maanden)

  • U wordt verzocht 6 bezoeken af te leggen om na te gaan of u voor deelname aan het onderzoek in aanmerking komt.

Behandelingsperiode (4,5 jaar)

  • Indien u in aanmerking komt, bezoekt u de onderzoekslocatie de eerste 12 maanden van de behandelingsperiode om de 1–2 maanden. Daarna zullen de bezoeken aan de onderzoekslocatie minder frequent plaatsvinden (om de 3 maanden). 
  • U ontvangt ofwel het onderzoeksgeneesmiddel of een placebo. Een placebo is een tablet die geen actieve bestanddelen bevat. Beide tabletten zien er hetzelfde uit, dus u weet niet welke behandeling u ontvangt.
  • Of u het onderzoeksgeneesmiddel of een placebo ontvangt, wordt willekeurig bepaald. Noch uzelf noch uw onderzoeksarts/onderzoeksteam weet welke van de twee u ontvangt.
  • 2 van iedere 3 onderzoeksdeelnemers ontvangt het onderzoeksgeneesmiddel.
  • De onderzoeksmedicatie (het onderzoeksgeneesmiddel of een placebo) bestaat uit 1 tablet die u elke morgen neemt.

Na de behandeling

  • 1–4 weken na uw laatste dosis van de onderzoeksmedicatie legt u nog één bezoek af. Er zal ook gedurende 5 jaar om de 6 maanden telefonisch contact met u worden opgenomen om uw algemene gezondheid en uw denkcapaciteit te controleren.

Tijdens uw bezoeken aan de onderzoekslocatie (de bezoeken duren gewoonlijk niet langer dan 4 uur) ondergaat u diverse beoordelingen:

  • Vragenlijsten over hoe goed u denkt, hoe goed u uw dagelijkse activiteiten kunt uitvoeren en hoe u zich voelt.
  • MRI-scans om gedetailleerde beelden te verkrijgen die de structuren in uw hersenen tonen.
  • Een PET-scan om een beeld te verkrijgen dat laat zien waar zich afwijkende eiwitten in uw hersenen bevinden die met de ziekte van Alzheimer (AD) in verband worden gebracht, en/of een lumbaalpunctie. Bij een lumbaalpunctie wordt gebruik gemaakt van een kleine naald, die voorzichtig in uw rug wordt geprikt om vloeistof uit uw wervelkanaal te verzamelen om te testen op de betreffende afwijkende eiwitten. Er wordt om de 1 of 2 jaar een PET-scan en/of een lumbaalpunctie uitgevoerd om de hoeveelheid amyloïd in uw hersenen vast te stellen.
  • Bloed- en urinetests.
  • Elektrocardiogram (een test van de elektrische activiteit van uw hart).
  • Lichamelijke onderzoeken en vitale functies (zoals bloeddruk en temperatuur).
  • Huidonderzoek.

Klik hier om enkele eenvoudige vragen te beantwoorden, zoek een onderzoekslocatie bij u in de buurt of bel 0800-794-86 om met een zorgverlener te spreken, zodat u kunt nagaan of u voor deelname aan het EARLY-onderzoek in aanmerking komt.